आजचा दिवस… माझ्या शिवनंदनचा पहिला वाढदिवस! माझ्या आयुष्यातील सर्वात मोठा आनंदोत्सव.
सध्या शिवनंदन आणि त्याची आई त्यांच्या आजोळी (माहेरच्या घरी) आहेत, जिथे तो दसऱ्याच्या उत्सवात रमला आहे. पण मी मात्र आज एक वेगळा आणि खास ‘उत्सव’ साजरा करण्यासाठी माझ्या आयुष्याच्या सर्वात महत्त्वाच्या ठिकाणी आलो होतो—माझ्या जुन्या शाळेत.
मी आणि माझी शाळा: कृतज्ञतेच्या क्षणांची भेट
मी याच शाळेत चौथीपर्यंत शिकलो. शाळेचं ते जुनं आवार, जुन्या वर्गाची ती लाकडी कपाटं आणि भिंतींवरची थोर व्यक्तींची तैलचित्रं… सगळं पाहिलं आणि एकदम डोळ्यांसमोर बालपण उभं राहिलं. मी आज जो काही आहे, त्याची पहिली पायाभरणी याच मातीत झाली.
शिवनंदनच्या वाढदिवसाचा केक कापण्याऐवजी, मी आज कृतज्ञतेचे रोपटे लावायचं ठरवलं. माझ्या आई-वडिलांच्या हस्ते, मी शिकलेल्या याच शाळेतील गरजू मुलांना दप्तरं, वह्या, पेन, रबर आणि इतर शाळोपयोगी साहित्य वाटप केलं.
आई-वडिलांच्या हस्ते… ‘देण्याचा’ वारसा
मी शाळेच्या आवारात उपस्थित होतो, पण माझ्या आई-वडिलांनी जेव्हा त्यांच्या नातवाच्या (शिवनंदनच्या) नावाचं हे साहित्य मुलांच्या हाती दिलं, तेव्हा तो क्षण अवर्णनीय होता. आई-वडिलांच्या चेहऱ्यावरचं समाधान आणि मुलांच्या डोळ्यांतील निरागस चमक, याचं तेज कुठल्याही वाढदिवसाच्या दिव्यांपेक्षा जास्त होतं.
शिवनंदन आजोळी दूर असला तरी, त्याच्या नावाने झालेल्या या महान कार्यातून त्याला संस्कारांचा पहिला आणि सर्वात मोठा धडा मिळाला आहे. हे केवळ वस्तूंचे वाटप नव्हते; ही माझ्या आई-वडिलांनी मला दिलेली ‘देण्याची’ आणि ‘आपल्या मुळांशी जोडलेलं राहण्याची’ शिकवण होती, जी आज माझ्या मुलाच्या नावाने पुढे जात आहे.
माझ्या शिवनंदनसाठी ‘पहिला धडा’
प्रिय शिवनंदन,
तुझ्या पहिल्या वाढदिवसाच्या या खास दिवशी, तू आजोळी दसरा साजरा करत आहेस. तू तिथे आजोबा-आजींसोबत (आईच्या वडिलांसोबत) आणि आईसोबत आनंदात असणार. पण, बेटा, याचवेळी तुझ्या नावाने, मी इथे तुझ्या ‘बापाच्या’ शाळेत एक छोटासा यज्ञ केला.
मी इथे एकटा होतो, पण माझ्यासोबत माझ्या आई-वडिलांचे आशीर्वाद आणि माझ्या शाळेच्या आठवणी होत्या. मला खात्री आहे, तू मोठा झाल्यावर, आपण जिथे शिकलो, जिथे मोठे झालो, त्या ठिकाणाबद्दल कृतज्ञ राहणं किती महत्त्वाचं आहे, हे नक्की समजून घेशील.
आज शाळेतील या मुलांच्या हाती मिळालेलं दप्तर हे भविष्याचं प्रतीक आहे. आणि तुझ्या वाढदिवसाने त्यांच्या स्वप्नांना दिलेला हा हातभार, हीच माझ्यासाठी आणि तुझ्यासाठी सर्वात मोठी भावनिक भेट आहे.
हा वाढदिवस, ‘मी’ पणाकडून ‘आपलेपणाकडे’ घेऊन जाणारा एक सुंदर प्रवास ठरला!
🖊️ जोतिराम बाबु शिंदे
