[विशेष प्रतिनिधी, ग्रामीण कथा | ruralstory.in]
काही स्वप्ने ही केवळ डोळ्यांत नसतात, तर ती बापाच्या पायाला पडलेल्या भेगांत आणि आईच्या अंगावरच्या फाटलेल्या लुगड्यात दडलेली असतात. प्रतिकूलतेच्या छाताडावर पाय देऊन एखादा तरुण जेव्हा जागतिक स्तरावर आपली मोहोर उमटवतो, तेव्हा त्याच्या यशाचा सुगंध केवळ घरापुरता मर्यादित राहत नाही, तर तो अख्ख्या मातीचा गौरव ठरतो. ही काळजाचा थरकाप उडवणारी आणि तरीही उमेद देणारी यशोगाथा आहे भुदरगड तालुक्यातील केळेवाडीच्या उत्तम शिंदे यांची.
अडाणी माय-बापाचा ‘अक्षर’ संघर्ष
उत्तम शिंदे यांचे आई-वडील स्वतः कधी शाळेच्या पायरीपर्यंत पोहोचले नाहीत. नियतीने अडाणीपण पदरी दिलं होतं, पण मुलाच्या कपाळावरचं नशिबाचं रेघोटं त्यांना बदलायचं होतं. उत्तमचे वडील आयुष्यभर उन्हातान्हात, रानावनात शेळ्या-मेंढ्या राखत राहिले. रानात हिंडताना काट्याकुट्यांनी वडिलांच्या पायाच्या तळव्यांची चाळण केली होती, पण त्याच पायांनी उत्तमच्या शिक्षणाची फी भरण्यासाठी रान पालथं घातलं. आईनेही शेतात रक्ताचं पाणी केलं. स्वतःच्या अंगावर धड कपडे नसताना, भुकेचे चटके सोसून या माऊलीने फक्त एकच ध्यास धरला होता— “माझं पोरगं साहेब झालं पाहिजे.
विसंगत चपला आणि फाटकी चड्डी: तो ६ किमीचा दाहक प्रवास
आज जेव्हा आपण उत्तम शिंदे यांना कॉर्पोरेट जगात मोठ्या पदावर पाहतो, तेव्हा त्यांच्या त्या संघर्षाची कल्पनाही करवणार नाही. ५ वी ते १० वी पर्यंत दिंडेवाडी विद्यालयात जाण्यासाठी त्यांना रोज ६ किलोमीटरची पायपीट करावी लागायची. घरची गरिबी इतकी भीषण होती की, अंगावर ‘ढुंगणावर फाटकी चड्डी’ असायची. पायात घालायला धड जोडी नव्हती, म्हणून ‘एका पायात वेगळी आणि दुसऱ्या पायात वेगळी चप्पल’ घालून हा मुलगा त्या चिखलातून चालायचा.रस्ते नव्हते, सगळीकडे चिखल आणि दगडधोंडे. वाटेत भेटणारी माणसं कदाचित त्या फाटक्या अवताराकडे बघून हसत असतील, पण उत्तमच्या डोळ्यांत बापाच्या शेळ्या राखणाऱ्या काठीची आणि आईच्या घामाची शपथ होती. याच कष्टाचं देणं म्हणून २००९ साली त्यांनी दहावीत ८९% गुण मिळवून आभाळाला गवसणी घातली.
यशाची उत्तुंग झेप: कोल्हापूर ते अमेरिकन मल्टीनॅशनल कंपन्या
दहावीनंतरचा प्रवास म्हणजे एका क्रांतीची सुरुवात होती. गव्हर्नमेंट पॉलिटेक्निक कोल्हापूरमधून ८८% आणि त्यानंतर महाराष्ट्राचं भूषण असलेल्या वालचंद कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग (WCE), सांगली मधून त्यांनी पदवी पूर्ण केली. बापाने ज्या हातांनी शेळ्या राखल्या, त्याच मुलाने आपल्या बुद्धिमत्तेच्या जोरावर जगातील महाकाय कंपन्यांची दारं उघडली.
त्यांच्या करिअरचा आलेख थक्क करणारा आहे:
Eaton: कॉलेजमधूनच ‘कॅम्पस सिलेक्शन’ द्वारे पहिल्या नोकरीची सुरुवात.
Colgate: नामांकित अमेरिकन कंपनीत कामाचा अनुभव.
Capgemini: जागतिक आयटी क्षेत्रात स्वतःचा ठसा उमटवला.
Comcast: सध्या उत्तम शिंदे हे अमेरिकन टेलिकम्युनिकेशन क्षेत्रातील दिग्गज ‘कॉमकास्ट’ (Comcast) या कंपनीत उच्च पदावर कार्यरत आहेत.
गावच्या वेशीपासून वानखेडे स्टेडियमपर्यंत: छंदाची अनोखी झेप!
ज्या मुलाने १० वी पर्यंत कधी आपल्या गावची वेस ओलांडली नव्हती, ज्याने जगाकडे फक्त स्वप्नांच्या नजरेतून पाहिलं होतं, आज तोच उत्तम शिंदे भारताच्या नकाशावर मुक्त भटकंती करत आहे. उत्तम यांना क्रीडा आणि पर्यटनाची प्रचंड ओढ आहे. टीव्हीवर ज्यांना पाहिलं, त्या आपल्या गळ्यातील ताईतांना प्रत्यक्ष पाहण्याचं स्वप्न त्यांनी जिद्दीने पूर्ण केलं.वानखेडे असो वा चिन्नस्वामी स्टेडियम… जगातील या नामांकित मैदानांवर बसून त्यांनी आंतरराष्ट्रीय सामने अनुभवले आणि आपले आदर्श सचिन तेंडुलकर आणि विराट कोहली यांना प्रत्यक्ष डोळ्यांसमोर खेळताना पाहिलं. हा केवळ प्रवास नव्हता, तर केळेवाडीच्या मातीतून निघालेल्या एका मुलाने जागतिक ग्लॅमरला दिलेलं उत्तर होतं.
महाराष्ट्र, कर्नाटक, गोवा, केरळ, हैदराबाद ते थेट सिक्कीमपर्यंत त्यांनी प्रवास केला असून, आपल्या या आठवणी साठवण्यासाठी आणि इतरांना माहिती देण्यासाठी त्यांनी “VillageToWorld Discovery” नावाचं युट्यूब चॅनेलही सुरू केलं आहे.
आजही पाय जमिनीवर: मातीशी इमान
उत्तम आज जागतिक कंपनीत मोठ्या पगारावर काम करत असले, तरी केळेवाडीत आल्यावर त्यांचं जग वेगळं असतं. त्यांचे आई-वडील आजही न चुकता शेतात राबतात आणि शेळ्या-मेंढ्या राखतात. उत्तम यांना या गोष्टीचा सार्थ अभिमान आहे. ते म्हणतात, “ज्या कष्टातून आणि ज्या व्यवसायातून आपण इथवर आलो, त्याचा विसर कधीही पडता कामा नये. पैसा कितीही मिळाला तरी आपले पाय कायम जमिनीवर राहिले पाहिजेत.” हीच शिकवण त्यांना आजही आपल्या गावाशी आणि कष्टकरी माणसांशी जोडून ठेवते.
कृतज्ञता: जे मी भोगलं, ते माझ्या पुढच्या पिढीला नको
आज सर्व सुखसोई असूनही उत्तम शिंदे यांचे पाय जमिनीवर आहेत. ते म्हणतात, ज्या फाटक्या चड्डीत आणि विसंगत चपलांत मी माझे दिवस काढले, ती लाचारी आणि तो संघर्ष माझ्या गावातील एकाही मुलाच्या वाट्याला येऊ नये. याच कृतज्ञतेतून त्यांनी समाजसेवेचं व्रत घेतलं आहे:
लेझीमचा जागतिक डंका: त्यांनी स्थापन केलेल्या ‘कलात्मक केळेवाडी’ चॅनेलमुळे आज केळेवाडी मधील ‘लेझीम’ कलेला सातासमुद्रापार ओळख मिळाली आहे.
क्रीडांगणाची निर्मिती: केळेवाडी सारख्या छोट्या गावातील मुलांकडे गुणवत्ता आहे पण मैदान नाही, हे ओळखून गावात सुसज्ज क्रीडांगण तयार करण्यासाठी उत्तम शिंदे यांनी मोठा वाटा उचलला आहे. आज गावची मुले तिथे मुक्तपणे खेळू शकतात.
सामाजिक ऋण: कै. धनाजीराव शिंदे तरुण मंडळाच्या माध्यमातून ते विजय शिंदे आणि जोतिबा सुतार यांच्यासोबत मिळून गावच्या विकासासाठी अहोरात्र कष्ट करत आहेत.
मार्गदर्शनाचा वसा: स्वतः अनुभवातून तावून-सुलाखून निघालेले उत्तम शिंदे आता ग्रामीण भागातील तरुणांना आयटी करिअर, कॉम्प्युटर नॉलेज, कॉलेज ॲडमिशन आणि सोशल मीडिया कंटेंट क्रिएशनमध्ये मोफत मार्गदर्शन करण्यासाठी सदैव तत्पर असतात.
मानाचा मुजरा…
उत्तम शिंदे यांचा प्रवास हा केवळ एका व्यक्तीचा विजय नाही, तर तो त्या शेळ्या राखणाऱ्या बापाचा आणि शेतात राबणाऱ्या आईचा सन्मान आहे ज्यांनी गरिबीतही मुलाचं स्वप्न जिवंत ठेवलं. ज्या वाटांनी त्यांना एकेकाळी चिखल दिला, आज त्याच वाटांवर त्यांनी यशाची फुले उधळली आहेत.
अशा या ध्येयवेड्या, मातीशी इमान राखणाऱ्या आणि शून्यातून विश्व निर्माण करणाऱ्या हिऱ्याला ‘ruralstory.in’चा मानाचा मुजरा आणि भावी आयुष्यासाठी कोटी कोटी शुभेच्छा!
लेखन: जोतीराम बाबु शिंदे
15 comments
Nice
जीत, तुझं लेखन वास्तव मांडतं. वाचकांच्या डोळ्यांसमोर चित्रफित उभी राहते. उत्तमचं जीवन प्रेरणादायी आहे. जिद्द आणि सकारात्मकता असेल तर परिस्थिती अडथळा ठरत नाही हे उत्तमने सिद्ध केले आहे. उत्तमची सुरूवात आणि सद्यस्थिती यातील फरक हा खूप मोठा प्रवास आहे, त्याची खूप मोठी achievement आहे. उत्तमसारख्या परिस्थितीशी संघर्ष करून स्वतःला सिद्ध करणारी व्यक्तिमत्त्वं आणि त्यांना लोकांसमोर आणणारी तुझी लेखणी अशीच प्रेरणादायी ठरो.
Very well written
जीत माझ्या भावा मला तुझा खूपच अभिमान वाटतो. उत्तम च्या कष्टाचे त्याने केलेल्या मेहनती चे कौतुक करावे तेवढे थोडेच आहे त्याच्या यशाबद्दल त्याचे खूप खूप अभिनंदन. पण तुझ्यातले मी अनेक गुण पाहिले आहेत पण हे अप्रतिम पद्धतीने जे तुझे लेखन आहे हे खूपच मनाला भावूक करणारे आहे . लेख वाचतेवेळी संपूर्ण चित्र डोळ्यासमोर उभे राहते…. खूप खूप अभिनंदन असेच लेक वाचनात येत राहूदेत. आणि ह्याच्यातून लोक प्रेरणा घेऊन आयुष्याकडे सकारात्मक दृष्टिकोनातून बघण्याचा बोध घेतील.
केळेवाडीच्या मठावरील पोरांची चिकाटी न्यारीच…..
जोतिबा, श्रावण,उत्तम ……
तुमच्या शेळ्या – मेंढ्या राखणाऱ्या आई – वडिलांनी ठेवलेल्या तुमच्या नावांच अर्थ तुम्हीं कर्तुत्वाने सार्थ करून दाखवला.
आपल्या सर्वांचा गुरू होण्याचं भाग्य मला लाभलं याचा सार्थ अभिमान आहे.
आदरणीय मुळीक सर,
तुमचे शब्द वाचून मन भरून आले. केळेवाडीच्या त्या मठावर आणि निसर्गाच्या सानिध्यात आमचं बालपण घडलं, पण त्याला खऱ्या अर्थाने पैलू पाडले ते तुमच्यासारख्या गुरूंनी.
आमच्या आई-वडिलांनी कष्ट सोसून आम्हाला शाळा शिकवली, पण त्या नावांना कर्तृत्वाची जोड देण्याचे बळ तुमच्या संस्कारांतून मिळाले. तुम्ही आम्हाला केवळ पुस्तकी ज्ञान दिले नाही, तर जीवनातील चिकाटी आणि संघर्षाची ओळख करून दिली.
आमच्यासारख्या सामान्य मुलांचा ‘गुरू’ होण्यात तुम्हाला अभिमान वाटतो, हे आमचे सर्वात मोठे यश आहे. तुमच्या आशीर्वादाची ही शिदोरी पाठीशी आहे, म्हणूनच आज आम्ही इथपर्यंत पोहोचू शकलो.
तुमच्या चरणी नतमस्तक!
केळेवाडी शिंदे गल्ली म्हणजे हिऱ्यांची खाण आहे..
Great mm.jeetu bhai la pn amhi khup javalun pahile ahe tyachya sobat kahi divas rahilo ahe ..best person ahe ani tyachi paristhiti purvi halakichi astana ..sarva kahi sambhalat collage complete kele ..job life madhe struggle kel ahe ..good jotiba ..ani amcha jotya …good bhau ..best luck ..
अहो …
आईच्या अन् बापाच्या व्याख्येत ,,
जर सुस्वाद नसेल तर ,,
मुलं गुदमरतात ….
कोणत्या वाटेचा ,,
पुढे हमरस्ता होईल हे ,,
प्रवासाच्या प्रारंभी सांगता येत नाही …
तेंव्हा मुलाला चालू द्यावं ….
आईबापानं मुलाच्या मार्गात ,,
आडवं पडावं , ते सावलीच्या रूपानं..
बाप मुलाला गाडी देऊ शकतो …
पण, झोप देऊ शकत नाही …
आई जेवण देऊ शकते …
पण , भूक देऊ शकत नाही ….
हे ज्या पालकांना उमंगल ,,
त्यांनाच जगाचं जगण्याचं रहस्य समजलं ….
आणि ,,
आपल्या आई वडिलांच्या मनातील
दिव्य स्वप्नाचा दिवा कोणत्याही अडचणींच्या
वादळात जिद्दीच्या आडोशान मालवू न देता ,
कर्तृत्वाच्या अग्निबानाने …
ध्येयाचे गगन भेदून ,,
यशाचा लखं प्रकाश दिला …
मनःपूर्वक अभिनंदन …
केळेवाडी आणि मठ म्हणजे कडेकपारीच्या, डोंगर रांगांच्या पायथ्याला जंगली श्वापंदांच्या सहवासात तयार झालेली ही पोर जिथे जंगली श्वापदांना घाबरली नाहीत तिथे चिखल, तुटके चप्पल आणि फाटक्या चड्डीला घाबरणाऱ्यातली ही नव्हेतच.
दिंडेवाडी सारख्या शिक्षण पंढरीत उत्तम सारखे लोक शिकले, खोखो सारखे वेगवान खेळ खेळले आणि आपल्या परिस्थितीलाही लोटांगण घालायला लावलं आणि आज आकाशाला हात लावून पण उत्तमचे पाय जमिनीवरच आहेत. *तरीही म्हणावसं वाटतं आभाळाएवढी ज्यांची उंची त्यांनी थोडं खाली यावं,मातीत ज्यांचे जन्म मळले त्यांना थोडं उचलून घ्यावं* उत्तम उंच शिखरावर आहेच पण अजूनही सर्वोच्च स्थानी पोहोचावा हीच शुभेच्छा. उत्तमचा एक गुरु म्हणून काम केल्याचा सार्थ अभिमान वाटतो.
जोतिबा तुझ्या लेखणीचा हा वारू असाच चौखूर उधळत राहो आणि आमच्याच विद्यार्थ्यांच्या जीवनगाथा आम्हालाच प्रेरणा देत राहो. तुझ्या लेखणीला म्हणावं असं वाटतं की
*तु लिहिले ते बरे केले, वेदनांचे या झरे केले
आठवांचा वाजता वेणु (बासरी) दुःख थोडे हसरे केले*.
तुलाही मनःपूर्वक शुभेच्छा.
अजून यशोगाथांची वाट पाहत आहोत
आदरणीय शरद पाटील सर,
तुमची ही कमेंट वाचताना शब्द अपुरे पडत आहेत आणि डोळे पाणावले आहेत. केळेवाडी-मठच्या त्या डोंगरदऱ्यांतून, संघर्षातून इथपर्यंतचा जो प्रवास झाला, त्या प्रवासात तुमच्यासारख्या गुरूंचे मार्गदर्शन लाभले हे माझे सर्वात मोठे भाग्य आहे. तुम्ही दिलेली ‘शिक्षण पंढरीची’ उपमा आणि माझ्या खेळाच्या अन् संघर्षाच्या आठवणींना उजाळा देऊन मला पुन्हा एकदा त्या मातीची आठवण करून दिलीत.
सर, ‘आभाळाएवढी उंची’ गाठली तरी पाय जमिनीवरच राहावेत, ही शिकवण तुमच्याकडूनच मिळाली आहे. तुमच्या आशीर्वादानेच माझी लेखणी या वेदनांचे आणि संघर्षाचे शब्दरूप मांडू शकली. ‘दुःख थोडे हसरे’ करण्याचा माझा हा प्रयत्न केवळ तुमच्यासारख्या गुरूंच्या प्रेरणेमुळेच यशस्वी होत आहे.
तुमचा अभिमान सार्थ ठरवण्यासाठी आणि आपल्या मातीतील अशा अनेक प्रेरणादायी गाथा जगासमोर आणण्यासाठी मी सदैव प्रयत्नशील राहीन. माझ्या लेखणीचा हा वारू तुमच्या आशीर्वादाने असाच धावत राहील. तुम्ही दिलेले हे प्रोत्साहन माझ्यासाठी कोणत्याही पुरस्कारापेक्षा मोठे आहे.
तुमच्या चरणी नतमस्तक!
खूप सुंदर, प्रेरणादायी आणि मनाला भिडणारे लिखाण आहे.
उत्तम शिंदे यांचा हा प्रवास संघर्ष, कृतज्ञता आणि समाजभान यांचा आदर्श नमुना आहे.
मातीशी नातं न तुटू देता यशाला सामाजिक अर्थ देणं म्हणजेच खरा मानाचा मुजरा.
अशा व्यक्तिमत्त्वांमुळेच गाव, संस्कृती आणि पुढची पिढी उज्ज्वल होते.
खूपच प्रेरक आणि हृदयस्पर्शी मांडणी आहे.
उत्तम शिंदे यांचा प्रवास यशासोबत माणुसकी जपणारा आहे.
स्वतःच्या संघर्षातून समाजासाठी काहीतरी देण्याची भावना खरोखरच वंदनीय आहे.
अशा कार्याला मानाचा सलाम!
अतिशय सशक्त आणि प्रेरणादायी लेखन आहे.
यशाच्या शिखरावर असूनही मातीशी नातं जपणं हीच खरी मोठेपणाची खूण.
उत्तम शिंदे यांचा प्रवास अनेक तरुणांसाठी दीपस्तंभ ठरेल.
अशा कार्याला मनापासून मानाचा मुजरा.
“ही केवळ यशोगाथा नाही, तर आमच्यासारख्या एका गावात, एका शाळेत वाढलेल्या पिढीचं स्वप्न आहे. लेखकही माझा वर्गमित्र आणि ही प्रेरणादायी कथा ज्यांची आहे तो उत्तमही माझाच वर्गमित्र — आम्ही तिघंही १० वीपर्यंत एकाच शाळेत शिकलेलो. त्या काळात संघर्ष दिसत होता, पण आज इतका उज्ज्वल इतिहास लिहिला जाईल याचा अभिमान शब्दांत मांडणं कठीण आहे. उत्तम, तुझं यश फक्त तुझं नाही; ते केळेवाडी, आमची शाळा आणि आमच्यासारख्या सर्व सामान्य मुलांसाठी प्रेरणा आहे. सलाम मित्रा — तुझ्या आई-वडिलांच्या संघर्षाला आणि तुझ्या अथक जिद्दीला 🙏”